LINUX & BASH CHEAT SHEET

Tạo cấu trúc thư mục sau chỉ với một lệnh: myapp/src, myapp/logs, myapp/config.

mkdir -p myapp/{src,logs,config}

Sau đó dùng tree để kiểm tra kết quả.

Cho file app.log. Hãy: (1) xem 20 dòng cuối, (2) đếm số dòng chứa "ERROR", (3) theo dõi log real-time.

tail -n 20 app.log
grep -c "ERROR" app.log
tail -f app.log

Tạo file deploy.sh, cấp quyền để owner full quyền, group & others chỉ đọc + thực thi.

touch deploy.sh
chmod 755 deploy.sh
ls -l deploy.sh

Trong thư mục /var/log/myapp, tìm các file *.log cũ hơn 7 ngày rồi xóa.

find /var/log/myapp -name "*.log" -mtime +7 -exec rm -f {} \;

Gợi ý: luôn chạy trước với find ... -print để kiểm tra danh sách trước khi xóa thật.

Cho file access.log theo định dạng Apache/Nginx, cột 1 là IP. Tìm 5 IP truy cập nhiều nhất.

awk '{print $1}' access.log | sort | uniq -c | sort -nr | head -5

Server báo disk gần đầy. Hãy: (1) kiểm tra filesystem nào đầy nhất, (2) tìm 5 thư mục con lớn nhất trong /var.

df -h
du -h --max-depth=1 /var | sort -rh | head -5

Có process java đang chiếm 100% CPU, không phản hồi. Hãy tìm PID và kill đúng cách (dùng SIGTERM trước, SIGKILL sau nếu cần).

ps -ef | grep java
kill -15 <PID>
# nếu vẫn còn chạy sau vài giây:
kill -9 <PID>

Ứng dụng trên server không kết nối được DB port 5432. Hãy đưa ra chuỗi lệnh chẩn đoán đầy đủ theo troubleshooting flow.

ping db-server
traceroute db-server
dig db-server
nc -zv db-server 5432
ss -tulnp | grep 5432

Trước khi sửa /etc/nginx/nginx.conf, hãy backup kèm timestamp, sau đó dùng sed thay đổi cổng 80 → 8080.

cp /etc/nginx/nginx.conf /etc/nginx/nginx.conf.bak.$(date +%Y%m%d)
sed -i 's/listen 80;/listen 8080;/' /etc/nginx/nginx.conf
diff /etc/nginx/nginx.conf.bak.* /etc/nginx/nginx.conf

Viết một shell script healthcheck.sh in ra: uptime, dung lượng đĩa (df -h), RAM (free -h), và cảnh báo nếu disk > 80%.

#!/bin/bash
echo "== Uptime =="; uptime
echo "== Disk =="; df -h
echo "== Memory =="; free -h

USAGE=$(df / | tail -1 | awk '{print $5}' | tr -d '%')
if [ "$USAGE" -gt 80 ]; then
  echo "CẢNH BÁO: Disk sử dụng ${USAGE}% !"
fi

Cấp quyền thực thi và chạy bằng chmod +x healthcheck.sh && ./healthcheck.sh.

Cấu hình firewall chỉ cho phép SSH, HTTP, HTTPS; chặn mọi cổng khác.

sudo ufw allow ssh
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp
sudo ufw enable
sudo ufw status

Thiết lập cron job chạy mỗi ngày lúc 2h sáng để nén log cũ hơn 3 ngày và xóa log nén cũ hơn 30 ngày trong /var/log/myapp.

crontab -e
# Thêm dòng:
0 2 * * * find /var/log/myapp -name "*.log" -mtime +3 -exec gzip {} \; && find /var/log/myapp -name "*.gz" -mtime +30 -delete

Cài đặt Nginx, bật tự khởi động cùng hệ thống, kiểm tra trạng thái và xem log 50 dòng gần nhất.

sudo apt install nginx -y
sudo systemctl enable nginx
sudo systemctl start nginx
systemctl status nginx
journalctl -u nginx -n 50

Tạo cặp SSH key mới, copy public key lên server 10.0.0.5, sau đó tắt đăng nhập bằng password.

ssh-keygen -t ed25519 -C "devops@myserver"
ssh-copy-id devops@10.0.0.5
# Trên server, sửa /etc/ssh/sshd_config:
# PasswordAuthentication no
sudo systemctl restart sshd

Viết lệnh nén toàn bộ thư mục /data thành file có tên kèm ngày tháng, lưu vào /backup.

tar -czvf /backup/data_$(date +%Y%m%d).tar.gz /data
ls -lh /backup/

Ổ đĩa mới /dev/sdb1 đã được định dạng ext4. Hãy mount vào /data và cấu hình để tự mount mỗi khi khởi động lại server.

sudo mkdir -p /data
sudo mount /dev/sdb1 /data
blkid /dev/sdb1
# Thêm dòng vào /etc/fstab (dùng UUID lấy từ blkid):
# UUID=xxxx-xxxx  /data  ext4  defaults  0  2
sudo mount -a

Viết một script install_nginx.sh tự động nhận diện hệ điều hành đang chạy (Ubuntu/Debian hay Oracle Linux/RHEL) và dùng đúng package manager để cài Nginx, sau đó mở port 80/443 trên đúng firewall của distro đó.

#!/bin/bash
if command -v apt &> /dev/null; then
  echo "Phát hiện Debian/Ubuntu — dùng apt + ufw"
  sudo apt update && sudo apt install -y nginx
  sudo ufw allow 80/tcp
  sudo ufw allow 443/tcp

elif command -v dnf &> /dev/null; then
  echo "Phát hiện Oracle Linux/RHEL — dùng dnf + firewalld"
  sudo dnf install -y nginx
  sudo systemctl enable --now firewalld
  sudo firewall-cmd --add-service=http --permanent
  sudo firewall-cmd --add-service=https --permanent
  sudo firewall-cmd --reload

else
  echo "Không nhận diện được package manager!"
  exit 1
fi

sudo systemctl enable --now nginx
systemctl status nginx

Gợi ý mở rộng: nếu deploy trên Oracle Linux, nhớ kiểm tra thêm SELinux context bằng sudo semanage port -l | grep http nếu Nginx nghe trên port không chuẩn (không phải 80/443).